Vân Long là khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước lớn nhất đồng bằng Bắc bộ. Về thực vật, nơi đây có 457 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 327 chi, 127 họ. Đặc biệt có 8 loài được ghi vào sách đỏ Việt Nam là: kiêng, lát hoa, tuế lá rộng, cốt toái bổi, sắng, bách bộ, mã tiền hoa tán...

Về động vật, Vân Long có 39 loài, đặc biệt có 12 loài quý hiếm. Trong đó, điển hình nhất là quần thể Voọc đùi lớn nhất ở Việt Nam với số lượng khoảng 50 con - là loài vật có nguy cơ tuyệt chủng trên phạm vi toàn cầu; 62 loài chim, 26 loài bò sát, 6 loài ếch nhái, 44 loài cá, 39 loài thủy sinh vật (rong, rêu).

Núi non và mây nước hoà quện với nhau tạo nên một cảnh quan hùng vĩ nơi Vân Long.                                   Ảnh: Internet

Nói tới non nước Vân Long, không thể không nói tới núi Nghiên, núi Hòm Sách, núi Đá Bàn, núi Mèo Cào, núi Cô Tiên, núi Voi Dựng, núi Cảnh Cổng, núi Mồ Côi. Mỗi trái núi là một huyền thoại hấp dẫn.

Khu Vân Long có 32 hang động đẹp, có hang dài 250m, rộng 10m cao 8m (hang Cá) hay hang Ông Thang dài 132 m rộng 9 m cao 3m… là những hang xuyên thông núi với muôn ngàn nhũ đá.

Ngồi trên những chiếc thuyền câu bé tẻo teo nhẹ nhàng lướt trên bóng núi, trên thế giới rêu tảo, say xưa nghe tiếng tí tách nước nhỏ trong hang, tiếng cá đớp mồi, tiếng ca nhiều bè của chim, muông, thú, du khách vẫn không thể không nhận thấy không khí ở đây trong lành mát mẻ đến mức lý tưởng.