Là một trong 29 vịnh biển đẹp nhất thế giới, Nha Trang ôm gọn trong mình 200 hòn đảo lớn nhỏ. Mặt nước trong xanh, biển lặn sóng và vẫn còn giữ được vẻ trong lành giữa một thành phố du lịch là những gì Nha Trang quyến rũ du khách. Trong đó, Hòn Mun được xem là hòn đảo thơ mộng nhất ở vùng vịnh biển này.

Đón ánh bình minh nơi vịnh biển, đi theo một chiếc thuyền chài của ngư dân ra khơi, chúng tôi đến với cụm đảo nằm trong khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang. Đây là một trong những khu vực có tầm quan trọng vào bậc nhất Việt Nam về bảo tồn và du lịch biển. Khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang cũng là khu bảo tồn biển đầu tiên ở Việt Nam được Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) công nhận vào năm 2001.

Có diện tích khoảng 13 ngàn hecta, cụm bảo tồn bao gồm 9 hòn đảo lớn nhỏ là Hòn Mun, Hòn Tre, Hòn Miễu, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Cau, Hòn Vung, Hòn Rơm, Hòn Nọc và vùng nước xung quanh. Trong đó, vì tính đa dạnh sinh học mà Hòn Mun được ưu tiên hàng đầu trong việc bảo tồn gắn liền với các hoạt động du lịch sinh thái.

Thuyền chạy khoảng gần 1 tiếng đồng hồ thì chúng tôi đặt chân đến Hòn Mun. Hòn Mun nằm ở phía nam Vịnh Nha Trang của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những hòn đảo thơ mộng nhất trong hệ thống đảo ở vùng vịnh biển này.

Trung bình có khoảng 100 khách du lịch đến Hòn Mun mỗi ngày. Còn trong những tháng cao điểm của mùa du lịch như tháng 6, 7, 8, mỗi ngày nơi đây đón tiếp 700 - 900 du khách.

Đảo nằm gần với dòng hải lưu nóng từ phía xích đạo là điều kiện phát triển của san hô, cùng với đó, nhiều loại sinh vật biển cũng về đây quần tụ. Chính vì thế, các tour du lịch đến Hòn Mun là du lịch sinh thái, với sự hoang sơ của biển đảo chứ không mở rộng các dịch vụ.

Bãi tắm dành cho khách du lịch chỉ dài khoảng 100m ở gần bờ biển và chưa chạm tới các rạn san hô. Tuy nhiên, bờ biển ở đây lại là bãi tắm nước trong, xanh nhất trong Vịnh Nha Trang.

Ngoài ra, khách du lịch đến Hòn Mun không thể bỏ qua một “đặc sản” của nơi đây. Đó là tour du lịch lặn biển hoặc đi xem san hô bằng tàu đáy kính. Bởi lẽ, đáy biển Hòn Mun nổi tiếng là một trong những thủy cung giàu và đẹp nhất của vùng biển Đông Nam Á và là môi trường sinh trưởng của một số rạn san hô còn nguyên vẹn ở Việt Nam.

Chúng tôi chọn cách thứ hai, đi tàu đáy kính, để có thể bảo vệ máy móc thiết bị và dễ dàng ghi hình nhưng vẫn tiếc vì không được hòa mình trong lòng nước như nhũng du khách đi tour lặn.

Rạn san hô ở Hòn Mun có tầm quan trọng bậc nhất Việt Nam với diện tích trên dưới 300 hecta nằm cách bờ 8m bao xung quanh đảo.

Ra đến khu vực rạn san hô, tàu chạy thật chậm, như thể tự thả trôi mình trên mặt nước. Qua lớp kính dày dưới đáy tàu, rạn san hô phong phú và đa dạng nhất Việt Nam dần hiện ra mờ ảo.

Ngồi trên tàu, chúng tôi còn được biết thêm nhiều thông tin thú vị về thế giới dưới mặt nước này. Anh Phạm Hiếu, hướng dẫn viên khu du lịch không ngừng giải thích cho du khách nghe về "báu vật" của lòng biển nơi đây: "San hô có hai loại, loại mềm và loại cứng, cần ánh sáng mặt trời để hấp thu năng lượng. Loài động vật biển này sống ở độ sâu từ 5-6m dưới mặt nước, nơi ánh sáng mặt trời còn có thể phản chiếu xuống. Khi nước cạn, thủy triều xuống thì các rạn san hô chỉ còn cách mặt nước khoảng 2m. Người ta cũng đã tìm thấy ở đây 350 loài san hô cứng trong tổng số hơn 800 loài san hô cứng và quý hiếm trên thế giới như: san hô đỏ, san hô sừng nai...".

Sở dĩ, biển ở Hòn Mun xanh trong vắt là do rừng san hô đang làm công việc của một chiếc máy lọc nước tự nhiên khổng lồ. San hô ở Hòn Mun có tầm vóc quốc tế vì có số loài tương tự như ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Chính vì thế, Hòn Mun vẫn giữ cho mình một địa giới với những quy định nghiêm ngặt về khai thác du lịch và đánh bắt.

Theo ông Nguyễn Xuân Phương, P.Giám đốc Khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang thì: "Hiện nay việc khai thác san hô tại Hòn Mun là hoàn toàn bị cấm. Mối đe dọa của san hô nơi đây là những chiếc thuyền đánh cá của ngư dân, lâu lâu tham cá quơ lưới phải. Bên cạnh đó, thỉnh thoảng, khách du lịch lặn biển cũng lén trộm bẻ vài nhánh san hô đẹp mang về làm kỷ niệm".

Vịnh nước trong xanh, bờ biển sạch và các sinh cảnh khỏe mạnh tạo nên một góc du lịch sinh thái hết sức ngoạn mục thu hút du khách đến với Hòn Mun, Nha Trang. Trong làn nước biển xanh biếc đó là một thế giới muôn màu để chúng ta khám phá và bảo vệ.