Trải qua tiến trình lịch sử, lễ hội đã hình thành những đặc trưng cơ bản, khẳng định những giá trị văn hóa, nhân văn của con người, hướng con người vươn tới ước mơ, những điều tốt lành... và góp phần xây đắp những tư tưởng, tình cảm tốt đẹp trong cộng đồng dân tộc.

Quảng Nam là một tỉnh có nhiều lễ hội. Cũng như mọi miền trên đất nước, lễ hội ở Quảng Nam diễn ra với lịch trình và nội dung tương đối ổn định. Chủ yếu hội được tổ chức vào hai mùa: mùa xuân và mùa thu, như các cụ xưa từng tổng kết: "xuân thu nhị kỳ". Từ năm này qua năm khác, tuy lặp lại nhưng lễ hội vẫn là một sinh hoạt văn hóa hấp dẫn. Hết hội này, người ta lại chờ, lại hẹn mùa hội năm sau - điều đó chứng tỏ lễ hội phải có giá trị văn hóa to lớn mới có sức hút và tạo nên sự trường tồn của nó.

Lễ hội là một loại hình văn hóa chứa đựng các loại văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần cùng văn hóa ứng xử. Lễ hội là nơi lưu giữ các loại hình văn hóa dân gian, từ những câu chuyện dân gian (như các huyền thoại, thần tích, truyền thuyết), những làn điệu dân ca đến nghệ thuật hát múa dân gian, diễn xướng dân gian, nghệ thuật tạo hình (tranh thờ, tượng thờ, hoành phi, câu đối, chạm khắc...), nghệ thuật trang trí (những đồ may, thêu trên quần áo, cờ quạt, tàn lọng, giày mũ...) và cả những nghi thức dân gian đã trở thành sự lệ bắt buộc (rước, tế). Đó là sự sáng tạo văn hóa của những con người lao động đã được lưu lại bằng trí nhớ và thể hiện qua các động tác trình diễn và dù không ghi thành văn bản từ bao đời nay con người vẫn trở nên quá quen thuộc.

Lễ hội là điểm hội tụ của văn hóa làng. Thông qua lễ hội, bằng những nghi thức, tín ngưỡng dân gian nghệ thuật, với các hình thức diễn xướng, các trò chơi truyền thống, người ta có thể thấy lịch sử phát triển của một làng quê từ xa xưa đến hiện tại, qua đó khơi dậy tình đồng cảm quê hương, giáo dục truyền thống và tinh thần cộng đồng làng xã. Với không gian vừa thiêng liêng, vừa gần gũi, lễ hội đã khơi dậy những giá trị tiềm ẩn của văn hóa làng và thật sự là điểm hội tụ của nhiều giá trị văn hóa làng.

Sau một năm trời làm việc vất vả, phải đối phó với mọi hoàn cảnh khắc nghiệt của thời tiết, với những lo toan bộn bề, những vất vả thường nhật, người lao động có ước muốn được gặp gỡ, trao đổi, được cùng sinh hoạt cộng đồng, được nghỉ ngơi, thư giãn, đó chính là những dịp hội làng. Làng mở hội là việc chung của mọi người. Trong ngày này, người ta ôn lại công đức của nghị thành hoàng làng, cầu mong cho dân làng một năm làm ăn thịnh vượng. Đó cũng là dịp để mọi người gặp gỡ, trao đổi, thăm hỏi, giao duyên. Trẻ, già, trai, gái ai ai cũng tươi trẻ, thảnh thơi. Đó chính là hạnh phúc, là tinh thần đoàn kết, thân ái, là niềm vui và đó cũng là sự giao hòa của một làng quê trong suốt một năm...

Làng mở hội tất cả mọi thành viên trong cộng đồng và khách thập phương đều được tham dự với tư cách là người tổ chức, đồng thời cũng là người tham dự, thực hiện tích cực. Đến hội mọi người đều được bình đẳng, được vui chơi, được thi thố tài năng. Bởi vậy dù là hội làng, liên làng hay hội vùng miền thì LH vẫn là sinh hoạt văn hóa đặc sắc của mỗi địa phương. Đó là ngày gặp gỡ của trai tài, gái đảm, bè bạn xa gần... Người ta đón nhau bằng cả tấm lòng, vui vẻ về tinh thần, đầy đủ về vật chất, họ nói với nhau bằng lời hay, ý đẹp. Từ trong tâm khảm lòng người hướng về cái thiện, cái thực, mong sao cho "nhân an, vận thịnh”, “phong đăng hòa cốc", "thiên hạ thái bình”.

Lễ hội là một sinh hoạt văn hóa lâu đời, có sức lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân và nó đã trở thành một nhu cầu sinh hoạt tinh thần không thể thiếu của nhân dân ta trong nhiều thế kỷ.