Nhà sàn - Nét độc đáo từ văn hoá Mường
Viết bởi Vietnam Tourism   


 

 

Không giống với nhà sàn của nhiều dân tộc khác, nhà sàn của Mường không ngoài ý nghĩa đối với gia đình còn mang ý nghĩa cộng đồng xã hội, không chỉ là nhu cầu về vật chất là để trú ngụ nắng mưa, ngủ nghỉ, mà còn đáp ứng nhu cầu tâm linh.
 
Nhà sàn của người Mường là kiểu kiến trúc cổ truyền. Việc dựng nhà sàn của đồng bào là kết quả của một quá trình dài đúc rút kinh nghiệm cư trú. Điều đó thể hiện ở áng mo (Đẻ đất, đẻ nước). Trong áng mo này đã nói về sự ra đời của nhà sàn người Mường. Trong đó nói, khi người Mường sinh ra chưa có nhà nên phải sống trong các hang núi, hốc cây, họ phải đối mặt với nhiều thiên tai hiểm hoạ.
 
Việc dựng nhà của người Mường đòi hỏi nhiều công đoạn, nhiều sức lực nên họ có phong tục giúp đỡ nhau. Người giúp gỗ, người giúp công, giúp sức trong việc làm nhà của người Mường như đóng góp nguyên vật liệu, lương thực, thực phẩm và ngày công đã thể hiện sự quan tâm chung của cả bản làng, tinh thần “tương thân tương ái”, đoàn kết cộng đồng sâu sắc.
 
Nhà của người Mường thường có ba đến năm gian. Những gia đình đông con thì nhà lên đến bảy – mười hai gian. Loại nhà này vậy ngày nay còn rất ít. Nhà dù ít hay nhiều gian đều có một sàn bên trái để bắc cầu thang và máng nước sinh hoạt. Nhà sàn người Mường thường được chia làm 2 hoặc nhiều gian. Gian đầu tiên từ cầu thang lên gọi là “pen ngoài”. Đây là nơi tiếp khách và cũng là nơi để bàn thờ tổ tiên. Gian tiếp theo còn gọi là “pen tlong” được coi là một gian buồng, có hướng nhìn ra sân. Đây mới được xem là gian nhà chính. Ở đây người ta làm bếp và diễn ra mọi sinh hoạt đời sống hàng ngày của chủ nhân. Nhà sàn gồm có 4 mái. Hai mái trước có hình thang cân, hai mái đầu hồi có hình tam giác cân. Kết cấu nhà sàn truyền thống của người Mường khá độc đáo; nhà có 2 vì kèo, 4 cột cái, 4 cột con, giữa hai đầu cột nối với nhau gọi là quết (xà ngang). Các đòn tay nối các vì kèo với nhau, trên các tay có các hàng rui nối từ nóc nhà xuống cuối mái hiên, trên rui có các hàng mè nằm vuông góc với rui. Trên cùng được đặt một cây gỗ hoặc cây tre tuỳ theo loại nhà gọi là đòn nóc. Nhà sàn của người Mường được lợp bằng cỏ tranh đan thành phên có chiều dài từ 1,2 - 1,5 mét. Có nơi lợp bằng lá cọ hoặc rơm cũng đan thành phên như tấm tranh. Về mùa hè rất mát mẻ, mùa đông thì kín gió, ấm cúng. Kích thước ngôi nhà sàn còn thể hiện sự giàu có, địa vị xã hội của chủ nhân. Chủ yếu chia theo 4 cấp vị Lang, Ậu, Tạo, Nõ. Theo đó, các ngôi nhà này đều có những đặc trưng riêng để phân biệt với các nhà khác trong làng bản. Nhà lang là nhà dành cho tầng lớp cao nhất, nó thể hiện cho quyền lực, sự giàu có, ấm no.
 

 

 
 
Cuộc sống của đồng bào người Mường ở Hoà Bình hiện nay đã khác xưa rất nhiều, tuy vậy, những nét văn hoá truyền thống đặc sắc, trong đó có nhà sàn vẫn còn được lưu giữ. Ta vẫn còn được thấy các bản Mường ở thung lũng đá vôi, thật bình yên, thật hiền hoà như từ xưa nó vốn có.

 

Theo Báo Hoà Bình
Nhà Ậu là nhà dành cho tầng lớp dưới lang, giúp nhà lang các công việc quản lý, thu thuế... Nhà Tạo là nhà dành cho tầng lớp thường dân trong xã hội Mường. Cuối cùng là nhà Nõ, đây là nhà nhà dành cho tầng lớp bần cùng nhất trong xã hội như mẹ goá, con côi.

Mặc dù đã trải qua không ít thăng trầm, nhưng đến nay nhiều bản làng của người Mường ở Hoà Bình vẫn còn nguyên những nét mộc mạc, còn giữ trong mình nhiều nét văn hoá, sinh hoạt mang đặc trưng riêng của dân tộc.

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
 
  Hỗ trợ Tổng hợp 
  Tư vấn Du lịch
  0936 677 001
  0466 742 922

Phong tục tập quán

Điểm hội tụ giá trị văn hóa làng Điểm hội tụ giá trị văn hóa làng     Trải qua tiến trình lịch sử, lễ hội đã hình thành những đặc trưng cơ bản, khẳng định những giá trị văn hóa, nhân văn của con người, h...
Rượu cần - một nét văn hóa Tây Nguyên Rượu cần - một nét văn hóa Tây Nguyên     Các hội hè của buôn làng hay hội họp mang tính chất riêng tư của gia đình, rượu buôn luôn là thứ quan trọng nhất để... mở đầu câu chuyện....
Ðậm đà rượu cần lúa non Ðậm đà rượu cần lúa non     Lúc vít cần người ta như thấy cả một thế giới thiên nhiên sinh động với ruộng lúa, rẫy bắp, con suối, thác nước và có cả những con thú r...
Lễ hội Rija Inưga Lễ hội Rija Inưga     Rija là một hệ thống lễ múa của người Chăm nói chung, Chăm Bình Thuận nói riêng. Lễ hội Rija Inưgar hay còn gọi là lễ hội múa Tống Ôn đầ...
Vẻ đẹp tinh tuý Vẻ đẹp tinh tuý     Sen mang đem đến cho thiên nhiên, đất trời một vẻ đẹp thuần khiết, thanh tao. Sen là một loài hoa tinh khiết, với mùi hương dịu nhẹ, vẻ đ...
Văn hóa trầu cau Văn hóa trầu cau Tục ăn trầu của người Việt ta được gắn với sự tích trầu cau, câu chuyện tình đầy bi thương mà đậm chất nhân văn. Nhai miếng trầu làm cho mặt mày ...
Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam     Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc là nhân tố quan trọng hàng đầu để xã hội...
Sắc màu trang phục thiếu nữ dân tộc Xa Phó Sắc màu trang phục thiếu nữ dân tộc Xa Phó     Toàn bộ thân trước, thân sau và tay áo đều có các hoa văn hình tam giác và hình hoa thị, được thêu nổi trên nền áo chàm đen với sự phối m...
Lễ Dolta của đồng bào Khmer Nam Bộ Lễ Dolta của đồng bào Khmer Nam Bộ Những ngày lễ Dolta tại các chùa Khmer còn diễn ra nhiều lễ hội, biểu diễn nghệ thuật với các loại hình đặc sắc mang đậm đà bản sắc văn hóa Khmer n...
Con lân và Tết Trung thu Con lân và Tết Trung thu     Lân đã được người xưa mô tả là một con vật dị hình, dài gần 1,5m, đầu giống rồng, mũi to, miệng rộng, trên đầu có một cái sừng cong ...
Sử thi - nét độc đáo của đồng bào Tây Nguyên Sử thi - nét độc đáo của đồng bào Tây Nguyên     Tây Nguyên được thế giới biết đến qua không gian văn hóa cồng chiêng đã được UNESCO công nhận là tài sản tinh thần quý báu của nhân loại...
Lễ cầu an của người Nùng Sông Mao- Bình Thuận Lễ cầu an của người Nùng Sông Mao- Bình Thuận Theo chu kỳ 12 năm, người Nùng (sông Mao – Bình Thuận) lại tổ chức lễ cầu an. Đây là một trong những nét văn hóa tiêu biểu trong đời sống tinh thần ...
Xích lô - Nét đẹp ở phố biển Nha Trang Xích lô - Nét đẹp ở phố biển Nha Trang     Và cũng chỉ ở Nha Trang, xích lô mới nhiều, được ưa chuộng và được sử dụng dân dã đến thế... Ở thành phố Nha Trang, trên bất kì con...
Mừng thọ - nét đẹp văn hoá Việt Nam Mừng thọ - nét đẹp văn hoá Việt Nam     Trân trọng người cao tuổi còn là trân trọng kho kinh nghiệm sống được tích lũy qua bao năm tháng. Người được mừng thọ không phải là nguời...
Làng văn hoá Việt Mường - Nơi lưu giữ nét đẹp văn hoá cổ Làng văn hoá Việt Mường - Nơi lưu giữ nét đẹp văn hoá cổ     Nằm ở lưng chừng núi, ẩn mình giữa màu xanh của đại ngàn, Làng văn hoá Việt - Mường ở huyện Lương Sơn tỉnh Hoà Bình là nơi lưu giữ mộ...
 
English     Tiếng Việt
-----------------------------------