| Nhà Moong của người Cơ-tu |
| Viết bởi Vietnam Tourism |
|
Nhà ở của đồng bào Cơ-tu, ngoài nhà Gươn - một loại hình kiến trúc dân gian truyền thống lâu đời - còn có một loại kiến trúc độc đáo khác mà các cư dân trên vùng Trường Sơn - Tây Nguyên không thể nào có được đó là nhà Moong.
Moong, không chỉ là sản phẩm sáng tạo từ lâu đời mà nó còn là biểu tượng kiến trúc nhà ở độc đáo đã in đậm trong tâm thức từ bao đời của người Cơ-tu trên vùng Trường Sơn đại ngàn... Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, nhà Moong là công trình mang tính sáng tạo nghệ thuật cao và quý giá của cộng đồng dân tộc Cơ-tu. Moong có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống và sinh hoạt hằng ngày, trong lao động sản xuất, săn bắn, hái lượm và cả trong các dịp lễ hội của gia đình và của cộng đồng. Ðây còn là loại kiến trúc nhà ở độc đáo, sáng tạo mang sắc thái đặc thù truyền thống tạo văn hóa vật chất quan trọng liên hệ mật thiết đến chất lượng sống, không gian sinh hoạt văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội...
Về lai lịch nhà Moong, Già làng B'ríu P'râm, 86 tuổi dân tộc Cơ-tu, nguyên Bí thư huyện Hiên (nay là hai huyện Ðông Giang và Tây Giang) và một số người già am hiểu phong tục tập quán của người Cơ-tu cho biết: Moong là loại Gươn biến thể không có cột cái, chỉ có 16 cột phụ chung quanh, chỉ có một cửa nhỏ và đơn giản. Nơi để họ nghỉ ngơi, vui chơi, tiếp khách và ăn uống khi gia đình có ma chay, cưới hỏi, buôn làng có tổ chức lễ hội. Moong còn là nơi hẹn hò của bao nam nữ Cơ-tu để rồi cũng từ đây mà họ nên duyên vợ chồng...
Không phải gia đình người Cơ-tu nào cũng làm được nhà Moong. Theo phong tục tập quán chỉ có những gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, khuôn viên đất ở rộng, thoáng mát thì mới làm nhà Moong. Moong thường được bố trí bên cạnh hoặc về phía trước ngôi nhà ở, phù hợp với điều kiện địa hình, không gian và môi trường tự nhiên của rừng núi... Moong cũng được làm từ các vật liệu có xuất xứ từ trong rừng như: mây, gỗ, tre nứa, lồ ô, lá nón hoặc lá tranh, lá mây...
Nét độc đáo của nhà Moong thể hiện ở khối óc sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo người Cơ-tu cải biên từ ngôi nhà Gươn, ngôi nhà ở truyền thống, và cả nhà kho. Mái nhà Moong có dáng hình mu rùa, đôi khi lại có dáng dấp của ngôi nhà Gươn. Chung quanh ngôi nhà được che vách bằng những tấm phên lồ ô đan kiểu nan long mốt theo chiều cao của từng ngôi nhà.
Nhằm bảo tồn vốn văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn của tỉnh, hưởng ứng năm du lịch Quốc gia 2006, Quảng Nam "Một điểm đến hai di sản thế giới" tại làng văn hóa về nguồn thôn Bờ Hôồng xã Sông Kôn, tỉnh Quảng Nam đã cho đầu tư tại đây bốn ngôi nhà Moong. Sự có mặt của các nhà Moong này đã làm thay đổi diện mạo văn hóa cả một vùng của người Cơ-tu bên bờ sông Kôn.
Theo Báo Nhân Dân
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|
| ||||||
Phong tục tập quán
Điểm hội tụ giá trị văn hóa làng
Trải qua tiến trình lịch sử, lễ hội đã hình thành những đặc trưng cơ bản, khẳng định những giá trị văn hóa, nhân văn của con người, h...
Rượu cần - một nét văn hóa Tây Nguyên
Các hội hè của buôn làng hay hội họp mang tính chất riêng tư của gia đình, rượu buôn luôn là thứ quan trọng nhất để... mở đầu câu chuyện....
Ðậm đà rượu cần lúa non
Lúc vít cần người ta như thấy cả một thế giới thiên nhiên sinh động với ruộng lúa, rẫy bắp, con suối, thác nước và có cả những con thú r...
Lễ hội Rija Inưga
Rija là một hệ thống lễ múa của người Chăm nói chung, Chăm Bình Thuận nói riêng. Lễ hội Rija Inưgar hay còn gọi là lễ hội múa Tống Ôn đầ...
Vẻ đẹp tinh tuý
Sen mang đem đến cho thiên nhiên, đất trời một vẻ đẹp thuần khiết, thanh tao.
Sen là một loài hoa tinh khiết, với mùi hương dịu nhẹ, vẻ đ...
Văn hóa trầu cau
Tục ăn trầu của người Việt ta được gắn với sự tích trầu cau, câu chuyện tình đầy bi thương mà đậm chất nhân văn. Nhai miếng trầu làm cho mặt mày ...
Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam
Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc là nhân tố quan trọng hàng đầu để xã hội...
Sắc màu trang phục thiếu nữ dân tộc Xa Phó
Toàn bộ thân trước, thân sau và tay áo đều có các hoa văn hình tam giác và hình hoa thị, được thêu nổi trên nền áo chàm đen với sự phối m...
Lễ Dolta của đồng bào Khmer Nam Bộ
Những ngày lễ Dolta tại các chùa Khmer còn diễn ra nhiều lễ hội, biểu diễn nghệ thuật với các loại hình đặc sắc mang đậm đà bản sắc văn hóa Khmer n...
Con lân và Tết Trung thu
Lân đã được người xưa mô tả là một con vật dị hình, dài gần 1,5m, đầu giống rồng, mũi to, miệng rộng, trên đầu có một cái sừng cong ...
Sử thi - nét độc đáo của đồng bào Tây Nguyên
Tây Nguyên được thế giới biết đến qua không gian văn hóa cồng chiêng đã được UNESCO công nhận là tài sản tinh thần quý báu của nhân loại...
Lễ cầu an của người Nùng Sông Mao- Bình Thuận
Theo chu kỳ 12 năm, người Nùng (sông Mao – Bình Thuận) lại tổ chức lễ cầu an. Đây là một trong những nét văn hóa tiêu biểu trong đời sống tinh thần ...
Xích lô - Nét đẹp ở phố biển Nha Trang
Và cũng chỉ ở Nha Trang, xích lô mới nhiều, được ưa chuộng và được sử dụng dân dã đến thế...
Ở thành phố Nha Trang, trên bất kì con... - Hội xuân chơi hang Thẩm Lé
- Xích lô Hà Nội - Nét văn hoá cổ xưa
- Xòe - nét văn hoá đặc trưng của đồng bào Thái
- Hội mừng mưa rơi của dân tộc Khơ Mú
- Vẻ đẹp trong trang phục phụ nữ Tây Bắc
- Nét đẹp văn hoá Bình Liêu
- Chợ phiên, nét văn hóa đặc trưng vùng cao
- Lễ hội Katê của người Chăm
- Bản sắc văn hoá của người Lô Lô
- Nét văn hoá truyền thống trong làng, bản người Tày
- Người Dáy ở Ma Lé - Hà Giang
- Đám sênh - nghi thức cầu an của người Cao Lan
- Nhà Moong của người Cơ-tu
- Lễ hội chá chiêng của người Thái
- Then tính - Hương sắc của đất, của hoa
- Giữ gìn bản sắc văn hoá Kor
- Nghệ thuật sinh vật cảnh
- Lễ hội Chá Chiêng của người Thái
- Dệt thổ cẩm - nét đẹp trong văn hóa dân tộc Thái
- Nhuộm răng - nét văn hoá xưa của người Việt
- Lễ "Khửn Cẩu" của người Thái đen
- Tục gánh nước cầu may của người Việt cổ
- Hát bả trạo: Nét văn hoá của ngư dân miền Trung
- Khăn chít - khăn vành : Đằm thắm xứ Huế
- Lễ cúng vía trâu của người Thái Mường Lò
- Nét văn hóa chợ cá Phù Tang
- Làng nghề tò he Xuân La - Một nét văn hóa dân gian
- Giếng Tanh - Làng Văn hoá dân tộc Cao Lan
- Hội thi gánh cá - nét đẹp truyền thống
- Lễ hội Roóng Poọc ở Sa Pa
- Văn hóa lễ hội ở Tả Chải, Lào Cai
- Nhạc cụ thiêng của đồng bào Tây Nguyên
- Hạn khuống của người Thái ở Tây Bắc
- Xên bản - Nghi lễ truyền thống của đồng bào Thái
- Nhà sàn - Nét độc đáo từ văn hoá Mường
- Tò he - cái hồn của ngày hội!
- Miền đất của sắc màu trang phục
- Làng nón Tây Hồ
- Nét đẹp văn hoá ẩm thực cố đô
- Múa lân - nét văn hoá dân gian trong ngày lễ, Tết
- Rượu cần Tây Nguyên: Men say rừng núi
- Làng nghề dệt chiếu thảm lát
- Tết của người H'Mông
- Chiêng tre - “đặc sản” nghệ thuật của dân tộc Êđê
- Tập tục sống và ăn Tết của người Pu Péo
- Đi lễ ngày xuân
- Hội tết Đống Đa Bình Định
- Nhạc cụ gõ cổ truyền
- Lễ hội Cầu Bông-Nét độc đáo làng rau Trà Quế
- Lăng Ông - Nét văn hóa ngày xuân













