Người Dáy ở Ma Lé - Hà Giang
Viết bởi Vietnam Tourism   


Xóm Ma Lé nằm gần đỉnh Lũng Cú thuộc huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Đây là một xóm nhỏ ẩn chứa nhiều điều thú vị.

 

Ma Lé chỉ có gần 20 nóc nhà nhưng tập trung hầu hết những nét đặc trưng văn hóa của người Dáy. Họ sống vui vẻ, ôn hòa cùng với các dân tộc khác: Mông, Lô Lô, Chải, Pu Péo... Trải qua nhiều thế hệ nhưng bản sắc vẫn không bị pha trộn.

Trang phục phụ nữ người Dáy ở Ma Lé thông thường là áo dài xanh hoặc đen, vạt đến ống quyển, cài khuy từ cổ chéo xuống nách, giống như áo dài của người Kinh. Phần eo thắt đai lưng bằng vải màu xanh đen khá chắc chắn, chiếc đai lưng này có tác dụng như bệ tì cho phần bụng hay dùng để cài dao, lạt buộc... Phụ nữ Dáy vấn tóc kiểu vành khuyên, choàng lên trên là chiếc khăn vuông sặc sỡ tương xứng với đôi giầy thêu một cách rất cầu kỳ. Họ có thể bỏ ra hàng tháng để thêu cho đôi giầy những đường nét tinh tế. Thông thường hình thêu trên đó là biểu tượng của hạnh phúc lứa đôi: đôi bướm, đôi uyên ương, hai bông hoa đào... Phụ nữ Dáy dùng rất ít đồ trang sức bằng kim loại. Chỉ một chiếc vòng tay, một dây xà tích hay một vòng cổ bằng bạc là đủ. 

Người Dáy có kỹ thuật xây nhà khá đặc biệt. Xưa kia, khi rừng còn nhiều, người Dáy làm nhà sàn bằng gỗ, móng, trụ bằng đá, chạm trổ phong phú. Hiện nay ở Ma Lé còn 2 ngôi nhà sàn bằng gỗ của gia đình anh Hoàng Văn Hương và ông Hoàng Văn Nanh có tuổi thọ hơn 100 năm. Hai ngôi nhà này thường xuyên được tiếp đón các nhà văn hóa, khách du lịch trong nước và quốc tế đến thăm quan và nghiên cứu. Người Dáy có kỹ thuật ghép đá, chạm khắc trên đá, trên gỗ được thể hiện bằng con sơn hình hoa cúc, đèn lồng; những ô cửa sổ nan trám hay những trụ đá chạm hoa sen... khá tinh xảo, một điều ít thấy ở các dân tộc sống trên cùng địa bàn. Gần 100 năm nay, rừng ngày càng thu hẹp nên người Dáy xây nhà bằng đất. Có hai phương pháp, một là làm tường trình: dùng đất nhão lèn chặt vào khuôn tường để thành một ngôi nhà đúc bằng đất; hai là trộn đất nhão với rơm, rạ đóng thành gạch rồi xây nhà. Loại vật liệu này đơn giản nhưng có sức chịu đựng dẻo dai với nắng gió trên cao nguyên Đồng Văn. Cả hai kiểu nhà này phân chia khu vực sinh hoạt giống nhau. Ở giữa là gian thờ và tiếp khách nam, một bên là bếp và tiếp khách nữ. Gian bên kia là phòng ngủ. Nhà của người Dáy thường có thêm gác xép cả trong nhà lẫn ngoài hiên để đựng thóc lúa, người Dáy kiêng không cho khách lên khu vực này. Xung quanh nhà là chuồng gia súc và các dụng cụ chế biến nông sản.
Vào dịp Tết, người Dáy dán bùa chú màu đỏ khắp nơi, kể cả chuồng gia súc, trên đó viết những lời cầu may bằng chữ Hán rồi nhà nhà chuẩn bị gói bánh chưng đen. Đó là loại bánh chưng rất khó bị mốc do gạo nếp được ngâm với tro mà chuyển thành màu đen, nhân bánh bằng đậu xanh tẩm hương liệu thiên nhiên để lại dư vị khó quên. Người Dáy còn có kỹ thuật làm "sường" (thịt xông khói) rất ngon:  thịt ướp muối được nhồi vào lòng heo rồi treo lên gác bếp cho đến lúc khô cứng lại. Khách đến chơi, người Dáy thường đem  thịt này thết đãi cùng với rượu chưng cất từ một loại men đặc biệt. Ở Ma Lé, người Dáy vẫn còn lưu giữ được những bài thuốc đông y của tổ tiên để lại. Thầy lang Lò Đình Thiêu có đến hàng trăm bài thuốc chưa có sách vở nào chép lại. Ông thường bận rộn suốt ngày với người bệnh đến từ nhiều vùng miền chứ không riêng người Dáy.
Theo Quê Hương
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
 
  Hỗ trợ Tổng hợp 
  Tư vấn Du lịch
  0936 677 001
  0466 742 922

Phong tục tập quán

Điểm hội tụ giá trị văn hóa làng Điểm hội tụ giá trị văn hóa làng     Trải qua tiến trình lịch sử, lễ hội đã hình thành những đặc trưng cơ bản, khẳng định những giá trị văn hóa, nhân văn của con người, h...
Rượu cần - một nét văn hóa Tây Nguyên Rượu cần - một nét văn hóa Tây Nguyên     Các hội hè của buôn làng hay hội họp mang tính chất riêng tư của gia đình, rượu buôn luôn là thứ quan trọng nhất để... mở đầu câu chuyện....
Ðậm đà rượu cần lúa non Ðậm đà rượu cần lúa non     Lúc vít cần người ta như thấy cả một thế giới thiên nhiên sinh động với ruộng lúa, rẫy bắp, con suối, thác nước và có cả những con thú r...
Lễ hội Rija Inưga Lễ hội Rija Inưga     Rija là một hệ thống lễ múa của người Chăm nói chung, Chăm Bình Thuận nói riêng. Lễ hội Rija Inưgar hay còn gọi là lễ hội múa Tống Ôn đầ...
Vẻ đẹp tinh tuý Vẻ đẹp tinh tuý     Sen mang đem đến cho thiên nhiên, đất trời một vẻ đẹp thuần khiết, thanh tao. Sen là một loài hoa tinh khiết, với mùi hương dịu nhẹ, vẻ đ...
Văn hóa trầu cau Văn hóa trầu cau Tục ăn trầu của người Việt ta được gắn với sự tích trầu cau, câu chuyện tình đầy bi thương mà đậm chất nhân văn. Nhai miếng trầu làm cho mặt mày ...
Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam     Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc là nhân tố quan trọng hàng đầu để xã hội...
Sắc màu trang phục thiếu nữ dân tộc Xa Phó Sắc màu trang phục thiếu nữ dân tộc Xa Phó     Toàn bộ thân trước, thân sau và tay áo đều có các hoa văn hình tam giác và hình hoa thị, được thêu nổi trên nền áo chàm đen với sự phối m...
Lễ Dolta của đồng bào Khmer Nam Bộ Lễ Dolta của đồng bào Khmer Nam Bộ Những ngày lễ Dolta tại các chùa Khmer còn diễn ra nhiều lễ hội, biểu diễn nghệ thuật với các loại hình đặc sắc mang đậm đà bản sắc văn hóa Khmer n...
Con lân và Tết Trung thu Con lân và Tết Trung thu     Lân đã được người xưa mô tả là một con vật dị hình, dài gần 1,5m, đầu giống rồng, mũi to, miệng rộng, trên đầu có một cái sừng cong ...
Sử thi - nét độc đáo của đồng bào Tây Nguyên Sử thi - nét độc đáo của đồng bào Tây Nguyên     Tây Nguyên được thế giới biết đến qua không gian văn hóa cồng chiêng đã được UNESCO công nhận là tài sản tinh thần quý báu của nhân loại...
Lễ cầu an của người Nùng Sông Mao- Bình Thuận Lễ cầu an của người Nùng Sông Mao- Bình Thuận Theo chu kỳ 12 năm, người Nùng (sông Mao – Bình Thuận) lại tổ chức lễ cầu an. Đây là một trong những nét văn hóa tiêu biểu trong đời sống tinh thần ...
Xích lô - Nét đẹp ở phố biển Nha Trang Xích lô - Nét đẹp ở phố biển Nha Trang     Và cũng chỉ ở Nha Trang, xích lô mới nhiều, được ưa chuộng và được sử dụng dân dã đến thế... Ở thành phố Nha Trang, trên bất kì con...
Mừng thọ - nét đẹp văn hoá Việt Nam Mừng thọ - nét đẹp văn hoá Việt Nam     Trân trọng người cao tuổi còn là trân trọng kho kinh nghiệm sống được tích lũy qua bao năm tháng. Người được mừng thọ không phải là nguời...
Làng văn hoá Việt Mường - Nơi lưu giữ nét đẹp văn hoá cổ Làng văn hoá Việt Mường - Nơi lưu giữ nét đẹp văn hoá cổ     Nằm ở lưng chừng núi, ẩn mình giữa màu xanh của đại ngàn, Làng văn hoá Việt - Mường ở huyện Lương Sơn tỉnh Hoà Bình là nơi lưu giữ mộ...
 
English     Tiếng Việt
-----------------------------------